SGK ve GSS İptali

Düşünsene, sen yurt dışına taşınmışsın, hayatını kuruyosun, hop bir bakıyorsun e-Devlet'te binlerce liralık borç çıkmış. Neden? Çünkü o meşhur 'Genel Sağlık Sigortası' iptal edilmemiş. Oysa sen artık Türkiye'de yaşamıyorsun ki... (yani yaşamıyorsun umuyoruz ki, adresini falan taşıdıysan). Bu, Türkiye'den temelli giden herkesin en büyük kabusu. Giderken her şeyi hallettiğini sanıyorsun, uçak biletini alıyorsun, vedalaşıyorsun, sonra bir anda o sistem seni yakalıyor. Benim arkadaşım yaşamıştı bunu, borç faiziyle beraber katlanmıştı. Ağlanacak haldi cidden.

Asıl mesele nerede başlıyor? adres iptali!

Herkesin unuttuğu yer burası. SGK'yı aramadan önce, adresini iptal etmen lazım. Yani o nüfus müdürlüğüne gidip, 'ben yurt dışına temelli gidiyorum' demen gerekiyor. Temelli gitmek ne demek, biliyor musun? Yani artık Türkiye'de ikamet etmeyeceksin demek. Kimse bunu yapmıyor. Ya da yapıyor ama eksik yapıyor. (Benim kuzenim yapmıştı, sonra geri döndü ama borç yine çıktı, çok karışık işler bunlar. Yani şey işte, o dilekçeyi doğru yazmak lazım.) Senin adresin silinince, SGK sistemi bunu görmeli. Otomatikman GSS yükümlülüğün kalkmalı. Kalkıyor mu? Çoğu zaman EVET. Ama ya kalkmazsa? İşte o zaman yandın. Sana tavsiyem, adres beyanını yaptıktan sonra (o temelli çıkış beyanını diyorum) bir hafta on gün bekle. Sonra e-Devlet'ten ya da SGK'nın o meşhur sorgulama ekranından kontrol et. Hâlâ aktif görünüyorsa...

Peki ya hala aktifse ne yapacağız?

Ki görünebilir yani, bu bizim bürokrasi. Eğer hala aktifse, o zaman yapman gereken şey şu:

• SGK il müdürlüğüne gideceksin. (Küçük yerlerde şubeler de olur.)
• İptal dilekçesi vereceksin. 'Ben artık yurtdışında yaşıyorum, GSS'm silinsin' diye.
• Yanında o temelli çıkış yaptığını gösteren belgeyi, yani nüfustan aldığın o belgeyi götür. (Bazen istemiyorlar ama sen yine de götür, ne olur ne olmaz.)

Bana göre bu işin en kritik adımı, o Nüfus Müdürlüğü kısmı. Gidip 'Ben gidiyorum!' diye bağıracaksın. Yoksa SGK seni otomatik sigortalı saymaya devam eder. Neden dersen, o borç birikmeye başlayınca faiziyle geri ödemek zorunda kalıyorsun. Düşünsene bi, sen Almanya'da yeni işine başlamışsın, mis gibi hayat, Türkiye'de sana borç yazıyorlar. Saçmalık! Sağlık hizmeti almadığın halde çıkan borç hem de. "Yani demek istediğim şu": Adres beyanı yapmadan, o çıkış işlemini tamamlamadan, SGK'nın seni bırakmasını beklemeyin. (Ha bu arada şunu da söyleyeyim, bu 90 gün kuralı var ya, yani bir yılda 90 günden fazla Türkiye'de kalırsan falan, işte o zaman yine GSS devreye girebilir. Ama bu temelli çıkış sonrası için geçerli mi? Tam emin değilim, bu kısmı biraz eksik kalsın. Zaten her şeyi bilmek zorunda değiliz, değil mi?) Sadece şunu bil: O çıkış beyanını yaparken çok net olmalısın.

Borç çıkarsa ne olur?

Eyvah. Eğer borç çıktıysa ve sen yurt dışındaysan, durumu düzeltmek daha zorlaşıyor. Çünkü SGK senden o süre zarfında yurt dışında ikamet ettiğine dair kanıt istiyor. Pasaport giriş çıkış damgaları, ikametgah belgesi falan filan... Bence bu işi en başta halletmek lazım. Borç çıktıktan sonra uğraşmak, o kadar sinir bozucu ki... Sen hiç yaşadın mı böyle bir durumu? Yani o borç bildirimini gördüğünde tepkin ne oldu? Ben olsam kesinlikle paniklerdim. Çünkü devletle borçlu olmak... Hiç iyi bir şey değil. Yani, şey işte, resmi işler. O yüzden, gitmeden önce son kez kontrol edin, GSS aktif mi? Değil mi? E-Devlet'ten bakın. Bitti. Gerisi teferruat.