NHS'e Kayıt ve GP Bulma Süreci
Sağlıkİngiltere'ye taşındığınızda, ilk yapmanız gereken ve muhtemelen en az ev bulmak kadar kafa karıştırıcı süreç, ülkenin ulusal sağlık sistemi olan NHS (National Health Service)'e kaydolmaktır. Türkiye'deki hastane sistemi gibi değil; burada hastaneye direkt gitmek yerine, her şey GP (General Practitioner - Aile Hekimi) üzerinden yürür. GP, sağlık sisteminin kapıcısıdır. Ne olursa olsun (soğuk algınlığı, stres, küçük bir sakatlık), ilk durağınız GP olmalı. Uzman bir doktora görünmek (Consultant) istiyorsanız, GP'nin size sevk (referral) yazması gerekir. Bu da demektir ki, iyi bir GP bulmak hayati önem taşır.
GP Bulma ve Kayıt Süreci
GP kaydı, ikamet ettiğiniz adrese bağlıdır. Her GP kliniği (Surgery), sadece belli bir coğrafi alandaki (catchment area) hastaları kabul eder. Evinizi tuttuktan sonra yapmanız gerekenler:
- Adres Sorgulama: NHS'in web sitesine (NHS Find a GP service) girip posta kodunuzu yazın. Bölgenizdeki tüm GP'leri listeler.
- Klinik Seçimi: Listeden birkaç kliniğe bakıp Google Review puanlarını ve açılış saatlerini kontrol edin. Bazı klinikler "Outstanding" (Olağanüstü) derecelendirmesi almıştır, bunları tercih etmek mantıklıdır.
- Kayıt Formu (Registration): Seçtiğiniz kliniğin web sitesine gidin. Artık çoğu kliniğin online kayıt formu var. Eskiden kağıt formları doldurmanız, hatta bazen kimliğinizle bizzat gitmeniz gerekiyordu. Online formlar genelde GMS1 formu olarak bilinir.
Formda kimlik bilgileriniz, eski adresiniz ve İngiltere'ye ne zaman geldiğiniz gibi standart sorular sorulur. En önemli kısmı ise "Uzun Süreli İlaç Kullanımı" (Long-term medication) bölümüdür. Türkiye'den sürekli kullandığınız bir ilacınız varsa, bunu burada belirtin. İlk randevunuzda GP'niz bu ilaçları burada kullanmaya devam etmeniz için reçete düzenleyecektir.
Kimlik ve Adres Kanıtı
Yeni gelen bir göçmen olarak, bazı GP'ler sizden adres kanıtı (Proof of Address) isteyebilir. Bu, bir elektrik faturası (Utility Bill), kira kontratı (Tenancy Agreement) veya banka ekstresi (Bank Statement) olabilir. Pasaportunuz ve vizeniz de kimlik kanıtı için şarttır. Ancak NHS'in genel kuralı, GP'lerin "kayıt dışı" bırakılmış kişileri (homeless veya göçmenler) bile tedavi etmesi gerektiğidir. Eğer bir klinik sebepsiz yere sizi kaydetmeyi reddederse, bunu şikayet etme hakkınız vardır. Kayıt işlemi ortalama 1-2 hafta sürer. Bu süreç bittiğinde, NHS sisteminde resmi olarak hastasınız demektir. Artık randevu alabilir ve bir sonraki yazıda bahsedeceğimiz NHS numarasıyla işlem yapabilirsiniz. Unutmayın, acil durumlar hariç, GP kaydınız olmadan sağlık hizmeti almak çok zordur.