Taşınma Bütçesi : Skilled Worker Vizesi (SWV) IHS ve Toplam Maliyetler
Vize & Göçİngiltere vizesi almak, bir yazılımcının yıllık maaşının önemli bir bölümünü henüz ilk adımda harcamak demek. Bu bir investment ama aynı zamanda ciddi bir cash flow problemi. Özellikle Londra’da ev kiralarının ve depozitoların ne kadar yüksek olduğunu düşündüğümüzde, vize ve IHS maliyetleri bütçenin belini ciddi anlamda kırıyor. Bu detaylı dökümde, Skilled Worker Vizesi (SWV) özelinde, eşim Jale ile birlikte yaptığımız başvuru sürecindeki zorunlu harcamaları ve gizli maliyetleri netleştireceğim.
Zorunlu İki Ana Kalem: Vize ve IHS
Skilled Worker Visa (Tier 2 olarak bilinen eski vize türü) maliyetleri, vizenin süresine ve başvuru yerine (UK içi/dışı) göre değişiyor. Benim durumumda, Türkiye'den yapılan 3 yıllık standart bir başvuru söz konusuydu. Toplam maliyet, iki ana bileşenden oluşuyor ve bu iki bileşeni asla birbirinden ayıramazsınız.
1. Vize Başvuru Ücreti (Visa Application Fee)
Bu, Home Office’in başvuru incelemesi için aldığı sabit ücrettir. Vize süresine göre değişir. 2024 verilerine göre, 3 yıla kadar olan vizeler için bu ücret genellikle £719 ile £885 bandında seyrediyor. Eğer şirketiniz *Sponsor Licence*’a sahipse ve siz de Shortage Occupation List (Nadir Meslekler Listesi) içindeyseniz (£719) biraz daha düşük bir ücret ödersiniz. Yazılımcı olarak ben, standart tarife üzerinden hesaplama yapmak zorunda kaldım.
- Ana Başvuru Sahibi (Ozan) 3 Yıllık Vize Ücreti: Yaklaşık £885
- Bağımlı Eş (Jale) 3 Yıllık Vize Ücreti: Yaklaşık £885
- Toplam Vize Başvuru Ücreti (Kur Hariç): £1770
Bu ödemeyi yaptığınız günkü kur farkı ve bankanızın transfer ücretleri, bu meblağın TL karşılığını anında %5-10 artırıyor. Bu süreçte sürekli kur takibi yapmak zorunda kaldım.
2. Göçmen Sağlık Ek Ücreti (Immigration Health Surcharge - IHS)
IHS, bütçenin en ağır yükünü oluşturuyor ve birçok göçmen adayı bunu vize ücretinin bir parçası sanarak planlamada hata yapıyor. IHS, İngiltere’de bulunduğunuz süre boyunca (vize sürenizce) NHS (Ulusal Sağlık Sistemi) hizmetlerinden yararlanabilmeniz için zorunlu olarak peşin ödenen bir ücrettir. Bu bir sigorta değil, bir ek vergi gibi düşünebilirsiniz. 2024 itibarıyla IHS ücretleri ciddi bir artış yaşadı. Yıllık maliyet, kişi başı £1035 seviyesine çıktı.
- Ana Başvuru Sahibi (Ozan) 3 Yıllık IHS: 3 yıl x £1035 = £3105
- Bağımlı Eş (Jale) 3 Yıllık IHS: 3 yıl x £1035 = £3105
- Toplam IHS Maliyeti (2 Kişi, 3 Yıl): £6210
Gördüğünüz gibi, sadece iki kişi için 3 yıllık sağlık hizmeti hakkını peşin satın almanın maliyeti, vize başvuru ücretinin yaklaşık 3.5 katı. Bu rakam, bütçeyi yaparken en çok zorlandığım ve uykularımı kaçıran kalem oldu. Çünkü bu parayı ödemeden vize başvurusu tamamlanmıyor.
Toplam Çekirdek Maliyet Dökümü
Sadece zorunlu vize ve IHS maliyetini toparlarsak:
- Vize Başvuru Ücreti: £1770
- IHS Ücreti: £6210
- Toplam Minimum Zorunlu Harcama: £7980
Bu meblağ, güncel kurla (örneğin £1 = 40 TL) çarpıldığında, sadece taşınmanın ilk adımı için 320.000 TL’ye yakın bir paranın kasadan çıkması demek. Üstelik bu para, henüz İngiltere’de bir maaş almadan, Türkiye’deki birikiminizden ödeniyor.
Ekstra ve Gizli Maliyetler (The Hidden Costs)
Teknik olarak zorunlu olmasa da, Londra startup dünyasındaki \*deadline\* baskısı ve evrak işlerindeki risk iştahımı sıfırlama isteğim nedeniyle yaptığım ek harcamalar da oldu:
Priority Service (Öncelikli Başvuru)
Standart başvuru süresi 3 ila 8 hafta arasında değişebiliyor. Yeni işimin başlaması için bekleyemezdim. Bu yüzden 5 iş günü içinde sonuç almayı sağlayan priority service kullanmak zorunda kaldım. Bu, başvuru başına £500 civarında ek maliyet demek. Benim durumumda Jale’nin başvurusu için ayrı bir ücret ödemedik ama bazı durumlarda bu da talep edilebiliyor.
- Priority Service (Hızlandırma): ~£500
Tercüme ve Noter Onayları
Evlilik cüzdanı ve bazı akademik belgeler için yeminli tercüme ve noter onayı zorunluluğu olabiliyor. Home Office’in gereklilikleri net olsa da, eksik evrak riski almak istemediğim için yaklaşık £200-£300 civarında harcama yaptım. Bu, genelde göz ardı edilen ama toplanınca can sıkan bir maliyettir.
Biyometrik Randevu ve VAC Ücretleri
Vize Başvuru Merkezi (VAC) randevusu sırasında, kullandığınız merkeze bağlı olarak ek hizmetler (SMS bilgilendirme, fotokopi, vb.) için küçük ücretler çıkabiliyor. Bunlar birkaç yüz TL’yi geçmese de, toplam bütçe içinde planlanmalıdır.
Finansal Baskı ve Londra Gerçeği
£8000’e yakın bir parayı sadece vize ve sağlık için harcadıktan sonra, Londra’ya geldiğinizde sizi bekleyen rent ve depozito yükü var. Çoğu emlakçı 6 haftalık kira bedeli tutarında depozito ve ilk ay kirasını peşin istiyor. Eğer aylık kiranız £2000 ise (ki Londra merkezde Senior Yazılımcı için normal bir rakam), taşınma anında kiracı olarak en az £4500-£5000 daha ödemeniz gerekiyor. Bu, demektir ki, işe başlamadan önce sadece taşınma ve yerleşme için toplamda £13.000 – £15.000 (500.000 TL üzeri) bir likiditeye sahip olmanız gerekiyor. Bu finansal baskı, 28 yaşında, kariyerinin zirvesinde olan biri için bile ciddi bir stres kaynağı. Eğer İngiltere'ye taşınmayı düşünüyorsanız, IHS maliyetini vize ücretinden bağımsız, ayrı ve büyük bir kalem olarak en baştan bütçenize ekleyin. Aksi halde, Londra’da ev ararken çok tight kalabilirsiniz.